Brent petrolde jeopolitik gerilim etkisi

Brent petrolde jeopolitik gerilim etkisi

Brent petrolün varil fiyatı, ABD ile İran arasındaki müzakerelerin çıkmaza girdiğine yönelik haber akışının ardından yeniden 100 dolar seviyesinin üzerine çıktı.

Görüşmelerin sonuçsuz kalması, bölgedeki çatışmaların uzayabileceği ve küresel petrol arzının kesintiye uğrayabileceği endişelerini güçlendirdi.

Dün 99,30 dolara kadar yükselen Brent petrolün varil fiyatı, günü 98,03 dolardan tamamladı.

Brent petrolün aralık vadeli kontratı bugün saat 12.59 itibarıyla kapanışa göre yüzde 2,5 değer kazanarak 100,49 dolara yükseldi.

Aynı dakikalarda Batı Teksas türü (WTI) ham petrolün kasım vadeli varil fiyatı da 92,57 dolar seviyesinde işlem gördü.

Petrol piyasasında yükselişin temel unsurlarından biri, ABD ile İran arasındaki diplomatik temaslara ilişkin belirsizliğin artması oldu.

ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun, Washington ile Tahran arasındaki görüşmelerin ilerleme sağlayamaması üzerine İran heyetinin ABD’den ayrılmasını istediğine ilişkin haberler piyasalarda yakından takip edildi.

İran-ABD görüşmelerinde belirsizlik arttı

Axios’a konuşan bir ABD’li yetkili, Beyaz Saray’ın 28 Eylül sabahında İran ile yürütülen görüşmelerde ilerleme sağlanabileceğini düşündüğünü, ancak aynı gün öğleden sonra müzakerelerin çıkmaza girdiği değerlendirmesinin yapıldığını aktardı.

Associated Press’e konuşan iki ABD’li yetkili ise İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi’nin 30 Eylül’e kadar New York’ta kalmasının planlandığını belirtti.

Görüşmelerde Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması, çatışmaların sona erdirilmesi ve nükleer müzakerelerin yeniden başlatılması gibi başlıkların ele alınması öngörülüyordu.

Hafta sonu Katar’ın da arabuluculuk sürecine dahil olduğu temaslarda sınırlı ilerleme sağlandığı, ardından İran heyetinden ABD’den ayrılmasının istendiği iddia edildi.

İran’ın Birleşmiş Milletler Daimi Temsilciliği ise heyetin New York’tan ayrılmaya zorlandığı yönündeki haberleri reddetti.

Diplomatik sürece ilişkin belirsizliğin artması, piyasaların Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve bölgedeki çatışmaların sona ermesine ilişkin beklentilerini zayıflattı.

Bu durum, petrol arzına yönelik risk priminin yükselmesine neden olarak fiyatları destekledi.

ABD’nin dizel ihracatı kararı da izleniyor

Petrol piyasasında fiyatları yukarı taşıyan bir diğer gelişme ise ABD’nin dizel ihracatına yönelik olası kısıtlamaları değerlendirmesi oldu.

ABD Başkanı Donald Trump, dizel ihracatının yasaklanması seçeneğinin gündemde olduğunu ancak böyle bir adımın ülkedeki benzin fiyatlarını yükseltebileceğini belirtti.

Trump, konuya ilişkin Enerji Bakanı Chris Wright ve İçişleri Bakanı Doug Burgum ile görüşmeler gerçekleştirdiğini ifade etti.

ABD’nin küresel enerji piyasasında önemli bir rafinaj ve ürün ihracatçısı olması nedeniyle, dizel ihracatına yönelik olası bir kısıtlama küresel ürün arzına ilişkin endişeleri artırıyor.

Fed beklentileri petrol talebini destekliyor

Petrol fiyatlarında etkili olan bir diğer unsur ise ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz politikasına ilişkin beklentiler oldu.

ABD ekonomisinin dirençli görünümünü koruması ve enflasyonda aşağı yönlü hareketlerin görülmesi, Fed’in yakın dönemde faiz artırmak zorunda kalmayabileceği beklentisini güçlendirdi.

Para piyasalarındaki fiyatlamalara göre Fed’in ekim ayında faiz artıracağına ilişkin beklentiler yüzde 70 seviyelerinden yüzde 38’e geriledi.

Faiz artışlarının ötelenebileceğine yönelik beklentiler, ekonomik aktivite üzerindeki finansal baskının azalabileceği ve buna bağlı olarak petrol talebinin desteklenebileceği değerlendirmelerini beraberinde getiriyor.

Petrol piyasasında gözler jeopolitik gelişmelerde

Brent petrolün yeniden 100 doların üzerine çıkması, piyasanın jeopolitik gelişmelere karşı hassasiyetini ortaya koydu.

Özellikle Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeler, küresel petrol arzının sürekliliği açısından kritik önem taşırken, ABD-İran görüşmelerinin seyri fiyatların yönü açısından yakından izleniyor.

Piyasalarda önümüzdeki süreçte diplomatik temaslardan gelecek mesajların yanı sıra ABD’nin enerji politikaları ve Fed’in faiz kararlarına ilişkin beklentilerin petrol fiyatlarının seyrinde belirleyici olması bekleniyor.