Türkiye’de Yenilenebilir Enerji – Ekonomi Dünya Dergisi

Ekonomik büyümenin hızlandığı dönemlerde artan enerji talebi, dış ticaret dengesi ve cari açık üzerinde baskı oluştururken, uluslararası enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar da enflasyon ve üretim maliyetlerini doğrudan etkiliyor.

Ancak son yıllarda yenilenebilir enerji alanında gerçekleştirilen yatırımlar, Türkiye’nin enerji görünümünü değiştirirken ekonomik büyüme açısından da yeni fırsatlar sunuyor.

Artık yenilenebilir enerjiyi yalnızca çevresel sürdürülebilirlik veya karbon emisyonlarının azaltılması çerçevesinde değerlendirmek yeterli değil.

Güneş ve rüzgâr enerjisi yatırımları, milyarlarca dolarlık yatırım hacmi, sanayi üretimine katkısı ve enerji ithalatını azaltma potansiyeliyle ekonominin stratejik alanlarından biri haline geliyor.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı verilerine göre Türkiye’nin toplam elektrik kurulu gücü, Eylül 2026 itibarıyla 127,4 bin megavata ulaştı.

Bu kapasitenin yüzde 22,2’sini güneş, yüzde 12,2’sini rüzgâr ve yüzde 25,4’ünü hidroelektrik santralleri oluştururken, diğer yenilenebilir kaynaklarla birlikte toplam kurulu güç içerisindeki payları yüzde 63,1 seviyesine yükseldi.

Yenilenebilir enerjinin elektrik üretimindeki ağırlığı da dikkat çekiyor. 2025 yılında Türkiye’de üretilen 366,9 teravatsaat elektriğin yaklaşık yüzde 43’ü yenilenebilir kaynaklardan karşılandı.

Başka bir ifadeyle, Türkiye’de üretilen her 100 birim elektriğin 43 birimi güneş, rüzgâr, hidroelektrik ve diğer yenilenebilir kaynaklardan sağlandı.

Eylül 2026’da ise yenilenebilir kaynakların aylık elektrik üretimindeki payı yüzde 56,9’a ulaştı.

Yıllık ve aylık veriler farklı dönemleri kapsamakla birlikte, bu tablo Türkiye’nin elektrik üretiminde yenilenebilir kaynakların ulaştığı ekonomik büyüklüğü ortaya koyuyor.

Milyarlarca dolarlık yatırım alanı

Yenilenebilir enerjinin ekonomik büyüklüğünü gösteren en önemli unsurlardan biri yatırım hacmi. 2025 yılında Türkiye’nin 78 ilinde toplam 7 bin 110 elektrik üretim santrali devreye alınırken, bu tesislerin yatırım değeri yaklaşık 5,6 milyar dolara ulaştı.

Toplam 8 bin 313 megavatlık yeni kapasitenin büyük bölümünü yenilenebilir enerji kaynakları oluşturdu.

Üstelik bu yatırımların ekonomik etkisi elektrik üretimiyle sınırlı kalmıyor.

Panel ve türbin üretiminden mühendislik hizmetlerine, inşaattan lojistiğe kadar geniş bir faaliyet alanı oluşurken, yerli üretim kapasitesinin gelişmesi istihdam ve teknolojik dönüşüm açısından da fırsatlar yaratıyor.

Diğer taraftan yenilenebilir enerjinin makroekonomik açıdan en önemli katkılarından biri, enerji ithalatını azaltma potansiyeli. 2025 yılında devreye alınan santrallerin yıllık 17,3 teravatsaatlik üretim kapasitesinin doğal gazla karşılanması halinde yaklaşık 1,8 milyar dolarlık ithalat yapılması gerekecekti.

Bu tutar doğrudan gerçekleşmiş bir tasarrufu ifade etmese de yerli enerji kaynaklarının dış ticaret dengesi üzerindeki potansiyel etkisini gösteriyor.

Türkiye gibi enerji ithalatına duyarlı ekonomilerde bu gelişme, cari açığın yanı sıra sanayinin üretim maliyetleri ve fiyat istikrarı açısından da önem taşıyor.

Özellikle enerji fiyatlarında yaşanabilecek küresel dalgalanmalara karşı yerli kaynakların payının artırılması, ekonominin dış şoklara karşı dayanıklılığını güçlendirebilir.

2035 hedefi yeni bir yatırım dalgasına işaret ediyor

Türkiye’nin yenilenebilir enerji alanındaki büyüme potansiyeli, mevcut yatırımların ötesine uzanıyor. 2025 yılı sonunda yaklaşık 39,9 gigavat seviyesinde bulunan güneş ve rüzgâr kurulu gücünün 2035 yılında 120 gigavata çıkarılması hedefleniyor.

Bu da önümüzdeki on yıllık dönemde yaklaşık 80 gigavatlık ilave kapasite ihtiyacı anlamına geliyor.

Megavat başına ortalama 700 bin ile 1 milyon dolar arasında yatırım maliyeti varsayıldığında, yalnızca yeni güneş ve rüzgâr santralleri için yaklaşık 56 ila 80 milyar dolarlık teorik yatırım büyüklüğü ortaya çıkıyor.

Resmî bir yatırım tahmini olmayan bu hesaplamaya elektrik iletim altyapısı, enerji depolama sistemleri ve diğer şebeke yatırımları da dahil değil.

Söz konusu büyüklük, enerji sektörünün yanı sıra finansal piyasalar açısından da yeni fırsatlar barındırıyor.

Uzun vadeli proje finansmanı, yeşil tahvil ve sürdürülebilir kira sertifikası gibi sermaye piyasası araçlarının, önümüzdeki dönemde yatırımların finansmanında daha fazla önem kazanması beklenebilir.

Ancak bu büyümenin sürdürülebilirliği yalnızca yeni santrallerin kurulmasına bağlı değil.

Nitekim uluslararası enerji düşünce kuruluşu Ember’in 2026 yılında yayımladığı rapora göre Türkiye’nin en büyük üç hidroelektrik barajının son on yıllık ortalama üretimi, 1996–2005 dönemine kıyasla yüzde 29 geriledi.

Kuraklık nedeniyle yaşanan üretim kaybının doğal gazla karşılanması ise yıllık ortalama 1,8 milyar dolarlık ilave ithalat maliyeti oluşturuyor.

Bu durum, enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesi, depolama teknolojilerinin geliştirilmesi ve elektrik iletim altyapısının güçlendirilmesinin önemini ortaya koyuyor.

Dolayısıyla yeni kapasitenin ekonomik değere dönüşebilmesi için üretim yatırımlarının altyapı ve teknoloji yatırımlarıyla birlikte ilerlemesi gerekiyor.

Sonuç olarak Türkiye için yenilenebilir enerji, yalnızca alternatif bir elektrik üretim kaynağı değil; cari açığın azaltılmasından sanayinin rekabet gücüne, yatırım hacminden finansal istikrara kadar uzanan stratejik bir ekonomik dönüşüm alanı.

Ancak bu dönüşümün kalıcı ekonomik kazanıma dönüşmesi, yerli üretim kapasitesinin geliştirilmesine, finansman kaynaklarının çeşitlendirilmesine ve teknolojik altyapının güçlendirilmesine bağlı olacak.

Önümüzdeki yıllarda Türkiye’nin enerji alanındaki başarısını yalnızca kurulan santrallerin sayısı değil, bu yatırımların ekonomiye sağladığı katma değer belirleyecek.