Bakır ABD’ye akıyor, Avrupa’da arz krizi alarmı çalıyor
Küresel bakır piyasasında arzın bölgesel dağılımı değişirken, sevkiyatların ABD’ye yönelmesi Avrupa’da tedarik endişelerini artırdı.
ABD’nin bakır ithalatına yönelik soruşturmasının yarattığı tarife belirsizliği, metal stoklarının Amerikan depolarında yoğunlaşmasına neden oldu.
Borsalarda izlenebilen küresel bakır stoklarının yaklaşık yüzde 70’inin ABD’de toplanması, diğer bölgelerde arzın erişilebilirliğine ilişkin soru işaretlerini beraberinde getirdi.
Avrupa’da 2027 teslimatları için açıklanan rekor seviyedeki bakır primleri de piyasadaki arz baskısının önemli göstergelerinden biri oldu.
Bakır fiyatları sınırlı yükseliş kaydederken, ABD dolarındaki zayıflama da metal fiyatlarını destekleyen unsurlar arasında yer aldı.
Bakır fiyatlarında sınırlı yükseliş
Londra Metal Borsası’nda (LME) üç ay vadeli bakır kontratı, çarşamba günü TSİ 06.30 itibarıyla yüzde 0,14 artarak ton başına 14.440 dolara yükseldi.
Şanghay Vadeli İşlemler Borsası’nda en çok işlem gören kasım vadeli bakır kontratı ise yüzde 0,58 değer kazanarak 109.820 yuan seviyesine ulaştı.
Fiyatlardaki yükseliş sınırlı kalsa da stokların coğrafi dağılımı ve gelecek dönem teslimatlarına ilişkin primler, bakır piyasasının arz cephesinde yakından izlenmesi gereken gelişmeler olarak öne çıktı.
ABD’nin tarife belirsizliği sevkiyatları değiştirdi
ABD’nin bakır ithalatına yönelik başlattığı soruşturma, küresel ticaret akışlarında önemli bir değişime yol açtı.
Olası tarifelere ilişkin belirsizlik, bakır sevkiyatlarının ABD’ye yönelmesini teşvik ederken, COMEX depolarındaki stokların küresel borsa stokları içindeki payını da yükseltti.
Borsalarda görülebilen toplam bakır stoklarının yaklaşık yüzde 70’inin ABD’de bulunması, metalin dünya genelindeki toplam miktarından çok, hangi bölgelerde erişilebilir olduğu sorusunu gündeme taşıdı.
Stokların tek bir pazarda yoğunlaşması, diğer bölgelerdeki alıcıların ihtiyaç duydukları metale ulaşmak için daha yüksek teslimat primleri ödemesine neden olabilecek bir tablo ortaya koyuyor.
Avrupa’da açıklanan yeni prim seviyeleri de bu gelişmenin piyasaya yansımasını gösteriyor.
Codelco ve Aurubis’ten rekor seviyelerde prim
Şili merkezli bakır üreticisi Codelco, Avrupa’ya 2027 yılında yapılacak teslimatlar için ton başına 350 dolar prim teklif etti.
Şirketin bu yıl uyguladığı primin 325 dolar olduğu dikkate alındığında, yeni teklif Avrupa pazarında bakıra erişim maliyetinin yükseldiğine işaret etti.
Alman bakır üreticisi Aurubis de Londra Metal Borsası’nın referans fiyatına eklenen teslimat primini yaklaşık yüzde 10 artırarak ton başına 347 dolara çıkardı.
Böylece prim tarihi zirveye ulaştı.
Teslimat primi, bakırın borsa fiyatına ek olarak fiziksel metalin belirli bir pazara ulaştırılması için ödenen tutarı ifade ediyor.
Bu nedenle primlerdeki yükseliş, yalnızca borsalardaki fiyat hareketlerinden farklı olarak fiziksel arz koşulları ve bölgesel talep hakkında da bilgi veriyor.
Avrupa’daki üreticilerin ve sanayi şirketlerinin karşı karşıya olduğu maliyet baskısı açısından bu artış yakından izleniyor.
Özellikle bakırı üretim süreçlerinde yoğun biçimde kullanan sektörlerde, yüksek teslimat maliyetleri satın alma bütçelerini ve kâr marjlarını etkileyebilir.
Çin’de bakır primi sınırlı yükseldi
Avrupa’daki sert prim artışına karşın Çin’de ithal bakır talebinin önemli göstergelerinden biri olan Yangshan primi daha sınırlı bir hareket sergiledi.
Söz konusu prim pazartesi günündeki 137 dolar seviyesinden salı günü 138 dolara yükseldi.
Çin’de rafine bakır üretimi ise eylül ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,1 artarak 1,26 milyon tona ulaştı.
Üretimdeki artış, dünyanın en büyük bakır tüketicisi konumundaki Çin’in arz-talep dengesi açısından önem taşırken, ithalat primlerindeki sınırlı değişim Avrupa’daki görünümden ayrıştı.
Bölgeler arasındaki bu farklılık, küresel bakır piyasasının yalnızca toplam üretim ve tüketim rakamlarıyla değerlendirilemeyeceğini ortaya koyuyor.
Fiziksel stokların konumu, ticaret politikaları ve teslimat maliyetleri de fiyat oluşumunda belirleyici rol oynuyor.
Zayıf dolar metallere destek verdi
Bakır piyasasında arz gelişmelerinin yanı sıra ABD dolarının seyri de fiyatları etkiledi.
Doların zayıflaması, dolar üzerinden fiyatlanan metalleri diğer para birimlerini kullanan alıcılar açısından görece daha ucuz hale getirerek talebi destekleyebiliyor.
Piyasalarda ABD Merkez Bankasının (Fed) faiz kararlarına ilişkin beklentiler de izleniyor.
Haberde aktarılan Reuters anketine katılan 100 ekonomistin 94’ü ekim ayında faizlerin sabit tutulmasını beklerken, katılımcıların tamamı aralık ayında faiz artışı öngördü.
Diğer sanayi metalleri arasında nikeldeki yükseliş de dikkat çekti. Londra’da nikel fiyatı yüzde 1,77, Şanghay’da ise yüzde 2,56 arttı.
Bakır piyasasında gözler arz dağılımında
Bakır piyasasında önümüzdeki dönemin temel başlıklarından biri, ABD’de biriken stokların küresel ticaret akışlarını nasıl etkileyeceği olacak.
Tarife belirsizliğinin sevkiyat kararları üzerindeki etkisi sürerse, Avrupa ve Asya’daki fiziksel metal arzı ile teslimat primleri arasındaki ilişki daha fazla önem kazanabilir.
Avrupa’da 2027 teslimatları için açıklanan rekor primler, sanayi şirketlerinin yalnızca bakırın borsa fiyatını değil, metale erişim maliyetini de dikkate alması gerektiğini gösteriyor.
Küresel stokların bölgesel dağılımı, üretim verileri, Çin’in ithalat talebi ve doların seyri, bakır fiyatlarının yönü açısından belirleyici başlıklar olmaya devam edecek.
Kaynak: EkonomiDünya