Fitch’ten Türkiye’de iki finans sektörüne risk uyarısı

Fitch’ten Türkiye’de finansal kiralama ve faktoring sektörüne risk uyarısı

Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings, Türkiye’de finansal kiralama ve faktoring sektörlerinin 2026 ve 2027 yıllarında artan kredi riskleri ve daralan kâr marjlarıyla karşı karşıya kalabileceğini açıkladı.

Yüksek fonlama maliyetleri, borçluların ödeme kapasitesindeki olası zayıflama ve küresel ekonomik belirsizlikler, sektörlerin aktif kalitesi üzerinde baskı oluşturabilecek temel riskler arasında gösterildi.

Fitch Ratings’in 19 Ekim 2026 tarihli değerlendirmesi, Türkiye’de işletmelerin finansmana erişimi ve finansal kuruluşların bilanço dayanıklılığı açısından dikkat çekici mesajlar içeriyor.

Özellikle KOBİ’lerin ödeme performansında yaşanabilecek bozulmanın, finansal kiralama ve faktoring şirketlerinin takipteki alacaklarını artırabileceği değerlendiriliyor.

Kuruluş, EMEA Gelişen Avrupa bölgesindeki finansman ve leasing sektörünün görünümünü haziran ayında “kötüleşen” olarak revize ettiğini hatırlattı.

Küresel büyümedeki yavaşlama, enflasyonun kalıcılığı, yüksek fonlama maliyetleri ve küçük ve orta ölçekli işletmelerden kaynaklanan kredi riskleri bu görünümde belirleyici oldu.

Piyasa dalgalanmaları sektörleri dolaylı yoldan etkileyebilir

Fitch’e göre Türkiye’de son dönemde yaşanan piyasa dalgalanmalarının finansal kiralama ve faktoring şirketleri üzerindeki doğrudan etkisi şimdilik sınırlı kaldı.

Bununla birlikte piyasadaki stresin şirketlerin müşterilerine yansıması, sektörler açısından daha önemli bir risk oluşturuyor.

Finansal kiralama şirketlerinin doğrudan piyasa risklerinin düşük olması, menkul kıymet portföylerinin sınırlı kalması ve yerleşik fonlama kanallarına sahip olmaları mevcut riskleri sınırlandıran unsurlar arasında bulunuyor.

Banka iştirakleri olan faktoring şirketleri de hissedar desteği ve istikrarlı fonlama imkânları sayesinde belirli avantajlara sahip.

Ancak bu avantajlar, kredi risklerinin tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.

Yüksek faiz ortamında borçluların finansman yükünün artması, işletme sermayesi ihtiyacının büyümesi ve nakit akışlarının bozulması, şirketlerin alacak tahsilatlarını zorlaştırabilir.

Fitch, yükselen Türk lirası faizlerinin ve genişleyen kredi temerrüt takası (CDS) primlerinin fonlama maliyetlerini artırabileceğine işaret etti.

Bu gelişmeler, özellikle borçlanma maliyetlerini müşterilerine aynı hızda yansıtamayan şirketlerin kârlılığını baskılayabilir.

Finansal kiralama sektöründe büyüme hızlandı, riskler de arttı

Türkiye’de finansal kiralama sektörünün yeni iş hacmi, 2026 yılının ilk yarısında dolar bazında yıllık yüzde 48 büyüdü.

İlk bakışta güçlü bir genişlemeye işaret eden bu artış, finansman talebinin niteliği açısından da önem taşıyor.

Sektörde sat ve geri kirala işlemlerinin yeni iş hacmindeki payı yüzde 38’e ulaştı.

Bu modelde şirketler, sahip oldukları varlıkları finansman sağlamak amacıyla satarak geri kiralıyor ve faaliyetlerini sürdürürken nakit elde ediyor.

Fitch, söz konusu işlemlerin yüksek paya sahip olmasının, finansman talebinin yalnızca yeni yatırım harcamalarından değil, işletmelerin işletme sermayesi ihtiyaçlarından da kaynaklandığını gösterdiğini belirtti.

Sat ve geri kirala işlemleri şirketlere likidite sağlarken ticari gayrimenkullerin değerlemesi ve varlıkların kalan değerine ilişkin riskleri de gündeme getiriyor.

Varlık değerlerinde yaşanabilecek düşüşler veya borçluların ödeme gücündeki bozulma, finansal kiralama şirketlerinin karşı karşıya kaldığı riskleri artırabilir.

Takipteki kredi oranı yüzde 1,9’a geriledi

Finansal kiralama sektöründe takipteki kredi oranı yüzde 1,9 seviyesine indi. Buna karşın Fitch, bu oranın 2026 ve 2027 yıllarının sonuna doğru kademeli olarak yükselmesini bekliyor.

Bu beklenti, mevcut takipteki alacak oranının tek başına sektörün gelecekteki risklerini açıklamakta yeterli olmayabileceğini ortaya koyuyor.

Ekonomik koşulların sıkı seyretmesi ve şirketlerin borç ödeme kapasitesinin zayıflaması durumunda bugün düzenli ödenen krediler ilerleyen dönemde sorunlu alacaklara dönüşebilir.

Sektörün ortalama özkaynak kârlılığı yüzde 30 düzeyinde bulunuyor. Ancak yüksek kârlılık oranına rağmen temel kâr marjlarında daralma riski gündemdeki yerini koruyor.

Fonlama maliyetlerinin yükselmesi, kredi riskleri nedeniyle karşılık giderlerinin artması ve rekabet koşulları, finansal kiralama şirketlerinin kârlılığını olumsuz etkileyebilecek unsurlar arasında sıralanıyor.

Sektörün kaldıraç oranı da 2025 yılının sonundaki 3,8 kat seviyesinden 4,9 kata yükseldi.

Bu artış, özkaynaklara kıyasla kullanılan yabancı kaynakların ağırlığının büyüdüğüne işaret ediyor.

Kaldıraçtaki yükselişin kârlılık ve aktif kalitesiyle birlikte izlenmesi, şirketlerin finansal dayanıklılığının değerlendirilmesi açısından önem taşıyor.

Faktoring sektörünün işlem hacmi 1,1 trilyon liraya ulaştı

Türkiye faktoring sektöründe de 2026 yılının ilk yarısında güçlü bir nominal büyüme kaydedildi. Sektörün işlem hacmi yıllık yüzde 33 artarak 1,1 trilyon liraya yükseldi.

Fitch, 2026 yılının tamamında faktoring işlem hacminin yüzde 32 büyümesini bekliyor.

Ancak bu artışın genel olarak enflasyonla uyumlu olması nedeniyle reel büyümenin yatay kalacağı öngörülüyor.

Faktoring, özellikle vadeli satış yapan ve alacaklarını nakde dönüştürerek işletme sermayesi ihtiyacını karşılamak isteyen şirketler açısından önemli bir finansman aracı olarak öne çıkıyor.

Bununla birlikte ekonomik aktivitedeki yavaşlama, tahsilat sürelerinin uzaması ve müşterilerin ödeme güçlüğüne düşmesi, faktoring şirketlerinin risklerini artırabiliyor.

Sektörde takipteki kredi oranı yüzde 2,3 seviyesinde bulunuyor.

Fitch’in değerlendirmesinde, yeni sorunlu kredilerin ve değer düşüklüğü giderlerinin yüksek seyretmeye devam etmesi dikkat çekilen başlıklar arasında yer aldı.

Takipteki alacakların mevcut seviyesi kadar yeni sorunlu kredilerin oluşma hızı da sektörün geleceği açısından belirleyici oluyor.

Alacakların tahsil edilememesi, şirketlerin karşılık giderlerini artırırken faaliyet gelirlerinin daha büyük bir bölümünün risk maliyetlerini karşılamak için kullanılmasına neden olabiliyor.

Aktif kârlılığı yüzde 6,4’e geriledi

Faktoring sektöründe ortalama aktif kârlılığı, 2025 yılında kaydedilen yüzde 8,1 seviyesinden yüzde 6,4’e düştü.

Bu gerileme, sektörün varlıklarından elde ettiği kârın zayıfladığına işaret ediyor.

Kârlılıktaki düşüşte fonlama maliyetleri, kredi riskleri ve değer düşüklüğü giderleri önemli bir rol oynayabiliyor.

Faiz ve finansman giderlerinin yüksek seyrettiği bir ortamda, işlem hacmindeki artışın aynı ölçüde kâra dönüşmesi zorlaşabiliyor.

Sektörün kaldıraç oranı ise 4,1 kata yükseldi.

Fitch, bu seviyeyi hâlen ılımlı olarak değerlendirdi.

Bununla birlikte kaldıraç oranının seyri, aktif kalitesindeki değişim ve kârlılık göstergeleriyle birlikte ele alındığında daha anlamlı bir tablo ortaya koyuyor.

2026 ve 2027’de belirleyici olacak üç başlık

Fitch’in değerlendirmesi, Türkiye’de finansal kiralama ve faktoring şirketleri açısından önümüzdeki iki yılda üç temel konunun öne çıkabileceğini gösteriyor.

İlk olarak, fonlama maliyetleri sektörün kâr marjlarını belirleyen önemli faktörlerden biri olacak.

Finansman giderlerindeki yükselişin kredi fiyatlamalarına ne ölçüde yansıtılabildiği, şirketlerin kârlılığını doğrudan etkileyebilir.

İkinci olarak, borçluların ödeme performansı takipteki alacakların seyrini belirleyecek.

Özellikle KOBİ’lerin nakit akışlarında yaşanabilecek bozulmalar, hem finansal kiralama hem de faktoring şirketlerinin aktif kalitesini etkileyebilir.

Üçüncü olarak, büyümenin niteliği önem kazanacak.

İşlem hacmindeki artışın yanı sıra bu büyümenin ne kadarının reel ekonomik faaliyetten, ne kadarının işletmelerin artan finansman ihtiyacından kaynaklandığı yakından izlenecek.

Sonuç olarak Fitch’in uyarısı, Türkiye’de finansal kiralama ve faktoring sektörlerinde büyümenin tek başına yeterli bir gösterge olmadığını ortaya koyuyor.

Fonlama maliyetleri, kredi geri ödeme performansı, takipteki alacaklar ve kâr marjları, 2026 ve 2027 döneminde sektörlerin finansal görünümünü belirleyen temel göstergeler olacak.