Küresel piyasalar kritik faiz kararları öncesi sert satış baskısında

Küresel piyasalar merkez bankalarının kararlarına kilitlendi

Küresel finans piyasaları, Orta Doğu’da tırmanan jeopolitik gerilimler, yükselen enerji maliyetleri ve yapay zeka yatırımlarının finansmanına ilişkin endişelerin etkisiyle haftayı satış ağırlıklı tamamladı.

Yatırımcılar, gelecek hafta ABD Merkez Bankası (Fed), Avrupa Merkez Bankası (ECB) ve Japonya Merkez Bankasının (BoJ) açıklayacağı faiz kararlarına odaklandı.

Petrol fiyatlarındaki yükselişin enflasyon baskılarını yeniden güçlendirmesi, merkez bankalarının faiz indirimlerine yönelik beklentileri zayıflatırken küresel risk iştahını da olumsuz etkiledi.

Özellikle teknoloji ve yarı iletken şirketlerinde görülen satışlar, dünya borsalarının toplam piyasa değerinde 1 trilyon doların üzerinde kayba yol açtı.

Petrol 117 dolara yaklaşırken enflasyon endişeleri arttı

Orta Doğu’da yeni bir çatışma ihtimaline ilişkin kaygılar ve yüksek taşımacılık maliyetleri, enerji piyasalarında fiyatları yukarı taşıdı.

Aralık vadeli Brent petrolün varil fiyatı hafta içinde 117 dolara yaklaşırken haftalık kapanışta 116,9 dolar seviyesinde gerçekleşti.

Brent petrolün fiyatı haftalık bazda yüzde 6,5 yükseldi.

Enerji maliyetlerindeki artış, başta ABD ve Avrupa olmak üzere büyük ekonomilerde enflasyonun yeniden hızlanabileceği endişelerini artırdı.

Bu gelişme, merkez bankalarının para politikasını gevşetmekte daha temkinli davranabileceği beklentisini güçlendirdi.

Faizlerin uzun süre yüksek kalması ihtimali, özellikle borçlanmayla büyüyen şirketler üzerinde baskı oluşturuyor.

Yüksek finansman maliyetleri, yeni yatırımların kârlılığını azaltırken şirket değerlemelerinde de aşağı yönlü riskleri artırıyor.

Yapay zeka yatırımları teknoloji hisselerini baskılıyor

Küresel piyasalarda satışların önemli nedenlerinden biri de yapay zeka yatırımlarının finansmanına ilişkin soru işaretleri oldu.

Yapay zeka teknolojilerine yönelik harcamalar büyümeyi destekleyen önemli unsurlar arasında yer alsa da bu yatırımların ne zaman ve hangi ölçüde kâra dönüşeceği belirsizliğini koruyor.

Özellikle yarı iletken, veri merkezi ve bulut bilişim şirketleri, yüksek yatırım maliyetleri ve artan borçlanma giderleri nedeniyle yatırımcıların yakın takibine girdi.

Veri merkezi kurma ve mevcut kapasiteyi artırma maliyetlerinin yükselmesi, şirketlerin yeni projelerinin ekonomik cazibesini azaltıyor.

Bu görünüm, yüksek büyüme beklentileriyle değerlenen teknoloji hisselerinde satış baskısını artırırken yatırımcıların daha güvenli varlıklara yönelmesine neden oldu.

ABD borsalarında karışık görünüm

ABD pay piyasaları haftayı karışık bir seyirle tamamladı. Haftalık bazda S&P 500 endeksi yüzde 0,47, Nasdaq endeksi yüzde 0,71 gerilerken Dow Jones endeksi yüzde 0,41 yükseldi.

Şirket bilançoları da piyasalardaki ayrışmayı ortaya koydu.

Meta’nın 2026 yılının üçüncü çeyreğinde geliri, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 26 artarak 64,6 milyar dolara çıktı.

Şirketin net kârı ise aynı dönemde yüzde 264 artışla 9,9 milyar dolara ulaştı.

Tesla tarafında ise farklı bir tablo görüldü.

Elektrikli otomobil üreticisinin üçüncü çeyrek net kârı yıllık bazda yüzde 43 düşerek 787 milyon dolara geriledi.

Şirketin geliri ise 28 milyar dolar seviyesinde kaldı.

ABD tahvil piyasasında güvenli varlıklara yönelişin etkisiyle 10 yıllık tahvil faizi hafta içinde yaklaşık bir ay sonra ilk kez yüzde 5’in altına indi.

Getiri, haftayı 8 baz puan düşüşle yüzde 5 seviyesinde tamamladı.

Dolar endeksi ise 101,8 seviyesinde yatay seyretti.

Altın fiyatları da yüksek faiz beklentileri ve enflasyon endişelerinin etkisiyle geriledi.

Altının ons fiyatı yaklaşık üç ay sonra ilk kez 4 bin doların altını görerek haftalık bazda yüzde 4,1 düşüşle 3 bin 995 dolara indi.

Avrupa piyasalarında Fransa kaynaklı riskler öne çıktı

Avrupa borsaları, jeopolitik belirsizlikler ve Fransa’daki gelişmelerin bölge ekonomisine yayılabileceği endişeleriyle haftayı düşüşle kapattı.

Fransa’da kamu maliyesine yönelik risklerin ve siyasi-toplumsal gerilimlerin etkisiyle devlet tahvillerinde satış baskısı arttı.

Fransa’nın 10 yıllık devlet tahvili faizi yüzde 5,07’ye yükselerek 2002’den bu yana en yüksek seviyesine çıktı.

Getirinin 2013’ten bu yana ilk kez ABD’nin 10 yıllık tahvil faizini aşması, Avrupa piyasalarındaki risk algısının boyutunu ortaya koydu.

Haftalık bazda İngiltere’nin FTSE 100 endeksi yüzde 1,76, Almanya’nın DAX endeksi yüzde 1,84, Fransa’nın CAC 40 endeksi yüzde 2,19 ve İtalya’nın MIB 30 endeksi yüzde 2,60 değer kaybetti.

Almanya’da üretici fiyatlarının eylülde aylık yüzde 1,9, yıllık yüzde 6,7 artması da maliyet baskılarının sürdüğüne işaret etti.

Avrupa’nın önde gelen teknoloji şirketlerinden SAP ise üçüncü çeyrek gelirinin 10 milyar avroyu aştığını açıkladı.

Asya borsalarında teknoloji hisseleri geriledi

Asya piyasalarında da satışlar öne çıktı.

Yarı iletken sektöründeki düşüşler, yüksek faiz beklentileri ve petrol fiyatlarındaki yükseliş bölge borsalarını baskıladı.

Enerji ithalatına bağımlı ekonomiler açısından artan petrol maliyetleri, büyüme ve enflasyon görünümüne ilişkin riskleri artırdı.

Haftalık bazda Güney Kore’nin Kospi endeksi yüzde 2,08, Hong Kong’un Hang Seng endeksi yüzde 4,52, Japonya’nın Nikkei 225 endeksi yüzde 4,03 ve Çin’in Şanghay bileşik endeksi yüzde 0,69 geriledi.

Japonya’da yıllık enflasyon eylülde yüzde 2,1 seviyesinde gerçekleşirken çekirdek enflasyon dokuz ay sonra ilk kez yüzde 2’nin üzerine çıktı.

Ülkede ihracat da eylülde yıllık yüzde 16,7 arttı ancak artış hızı ağustos ayına göre yavaşladı.

Piyasalarda gelecek hafta Japonya Merkez Bankasının faiz kararı yakından izlenecek. Mevcut beklentiler, bankanın politika faizini değiştirmemesi yönünde şekilleniyor.

Borsa İstanbul haftayı yüzde 5,16 kayıpla kapattı

Yurt içinde de küresel piyasalardaki olumsuz görünüm ve faiz kararının etkileri gündemin öne çıkan başlıkları arasında yer aldı.

Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 5,16 düşerek 11.116,99 puandan kapanış yaptı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), beş toplantının ardından ilk kez politika faizinde indirime gitti.

Para Politikası Kurulu, bir hafta vadeli repo ihale faiz oranını 100 baz puan düşürerek yüzde 36’ya çekti.

Merkez Bankası ayrıca gecelik vadede borç verme faizini yüzde 40’tan yüzde 39’a, borçlanma faizini ise yüzde 35,5’ten yüzde 34,5’e indirdi.

Faiz kararı, iç piyasalarda para politikası ve finansman koşullarına ilişkin beklentiler açısından yakından takip edildi.

Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,4 üzerinde 49,6940 seviyesinden tamamladı.

Yatırımcıların gözü gelecek haftanın veri takviminde

Küresel piyasalarda gelecek haftanın ana gündemini merkez bankalarının faiz kararları ve büyüme göstergeleri oluşturacak.

ABD’de Fed’in faiz kararıyla birlikte kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi, büyüme verileri ve büyük teknoloji şirketlerinin bilançoları izlenecek.

Avrupa’da ECB’nin para politikası kararı, Almanya’daki ekonomik güven göstergeleri ve Avro Bölgesi büyüme verileri takip edilecek.

Japonya’da ise BoJ’un faiz kararı ve Tokyo enflasyon verileri yatırımcıların odağında bulunacak.

Yurt içinde işsizlik oranı ve dış ticaret dengesi verileri açıklanacak. Ayrıca piyasalar, 28 Ekim’de yarım gün işlem görecek; 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı nedeniyle kapalı olacak.

Piyasalarda önümüzdeki dönemin yönü, enerji fiyatlarının enflasyona etkisi, merkez bankalarının faiz patikası ve yapay zeka yatırımlarının kârlılığa dönüşme hızına ilişkin gelişmelerle şekillenecek.